ΛΑΓΓΙΩΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΗ (ΑΛΛΗ ΜΙΑ)

Καλησπέρα και σήμερα, πως είστε; Είναι η παραμονή της Αποκριάς. Έφτασε η Σαρακοστή. Ο χρόνος τελικά περνάει πολύ γρήγορα. Και αυτή η φιλοσοφία δεν έχει καμία σχέση με τη συνταγή που θα σας παρουσιάσω σήμερα. Είναι ο τραχανάς. Ο αγνός, παραδοσιακός τραχανάς, ο οποίος έχει θρέψει κι έχει μεγαλώσει γενιές και γενιές Ελλήνων. Και μάλιστα συνεχίζει να το κάνει. Και είναι τόσο απλός στην παρασκευή του. Φτιάξ' τε τον και απολαύστε τον. Ορίστε πως:

Τραχανάς ξινός

Υλικά

γάλα
αλεύρι
αλάτι

οδηγίες 

Αφήνετε το γάλα 3-4 μέρες έξω από το ψυγείο να ξινίσει και να πήξει μόνο του.
Ρίχνετε αλάτι, ένα κουταλάκι στο κιλό, και αλεύρι λίγο- λίγο ανακατεύοντας συνεχώς μέχρι να γίνει ζυμάρι σφιχτό.
Το ζυμώνετε καλά, το αφήνετε να σταθεί λίγο, το κόβετε μπουκιές και το απλώνετε πάνω σε σεντόνι.
Το αφήνετε στη σκιά να στεγνώσει με κλειστά τα παντζούρια να μην ακουμπάνε μύγες.
Μόλις αρχίσει να ξεραίνεται η επιφάνεια ρίχνετε τις μπουκιές λίγες λίγες σε κόσκινο με μέτριες τρύπες και αρχίζετε να τρίβετε τον τραχανά κυκλικά.
Το ζυμάρι που μένει και δεν τρίβεται γιατί είναι μαλακό το ξαναπλώνετε σε μπουκιές να στεγνώσει, καθώς και τον τριμμένο τραχανά.
Τον ξεραίνετε καλά ανακατεύοντας κάθε τόσο ή τον μαζεύετε σωρό και τον ξαναπλώνετε.

Από αυτήν την διαδικασία βγήκε και η φράση "απλώνω τραχανά" που τη λέμε όταν θέλουμε να δείξουμε σκωπτικά ότι δεν έχουμε τίποτα να κάνουμε.

Εν πάση περιπτώση, βράστε τον τραχανά με νερό, λίγο αλάτι και βούτυρο, και... ΚΑΛΗ ΟΡΕΞΗ!!!

Καλό βράδυ να έχετε κι απόψε.

ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΑ 4

Καλησπέρα και σήμερα. Χάλια ο καιρός όπως το έχουμε συνηθίσει πια. Και δυστυχώς έτσι θα πάει για μέρες. Δεν ξέρουμε πότε θα ανοίξει. Γι'αυτό κι εγώ, χωρίς πολλά λόγια και εισαγωγές θα μας θυμίσω μερικές ακόμα λαγγιώτικες λέξεις. Για να διασκεδάσουμε και λίγο. Ορίστε λοιπόν: 

 Ιλιάτσι. Γιατροσόφι, βότανο. 

Ίσκα. Εύφλεκτο φυτίλι. (λατινικό esca) 

Ιτς. Καθόλου, ουδόλως (hic) 

Μαντζούνι. Φάρμακο.

Μαξούλι. 1). Προϊόν, εσοδεία, παραγωγή, 2). Σύνολο των καρπών της φύσης που μαζεύονταν για τον χειμώνα. (τουρκ= mahsul) 

Μαράζι. Μαρασμός σωματικός, έγνοια, μεγάλος καημός. (τουρκ= maraz)- αντιδάνειο

Ξαστοχάω. Λησμονώ. 
Ξεγκλάναβος. Άχαρος, αυτός που δεν μπορεί να κουμαντάρει τα μέλη του και τα κινεί άστοχα και αστεία. 
Ξεγύρ’σα. Έβαλα κιλά και πήρα τα πάνω μου.
Ούλι. Κούφιο, κενό. 
Ούρδα. Μυζήθρα. 
Ούσι. Λαιμός.

Παπάρα. Σούπα με τυρί ή σκέτο αλεύρι και κομμάτια ξερού ψωμιού μέσα. (papara)

Πασχαλούδα. Η πριμούλα. 
Παταλόσκα. Η μεγάλη νιφάδα του χιονιού.
Σα κατ’/ ‘σα παν’.προς τα πάνω/ προς τα κάτω. (το (σ) παχύς ήχος. 
Σακοράφα. Μεγάλη βελόνα. (ράφτης+ σάκος)
Σαλάγατα. Άπλωσε τα πρόβατα (σαλαγάω, -ώ).
Χάμω. Κάτω. 
Χαραή.
Χουζμεκιάρης. Υπηρέτης. (τουρκ= hizmetci) Χουζμέτι. Υπηρεσία, αποστολή, φροντίδα. (hizmet)
Ελπίζω και σήμερα να πήρατε την δόση γέλιου σας. Ή νοσταλγίας, ανάλογα. Ή και τα δύο. Αλλά σας παρακαλώ, επειδή πιθανώς έχετε αντιληφθεί ότι κάνω μια καταγραφή γενικά της παλιάς ζωής της Λάγκας, αν μπορείτε και αν θέλετε, στείλτε μου ότι έχει σχέση με το χωριό που μπορώ να το χρησιμοποιήσω ως λαογραφικό είδος:την γλώσσα, τα ήθη και έθιμα, τραγούδια, κ.α. Ό, τι ξέρετε. Θα με βοηθήσετε πολύ. Σας ευχαριστώ που με ανέχεστε όλον αυτόν τον καιρό, και σας εύχομαι να έχετε ένα ωραίο υπόλοιπο της ημέρας. Γεια σας. 

ΚΑΛΟ ΧΕΙΜΩΝΑ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ!

Γεια σας και πάλι. Σήμερα είναι χιονιάς. Μα πόσο χιόνι μπορεί να ρίξει πια; Μας γύρισε πίσω στο χειμώνα. Αντί να προετοιμαζόμαστε και να φτιάχνουμε χαρταετό για την Καθαρά Δευτέρα μεθαύριο, μάλλον θα ξεχυθούμε στις χιονισμένες ραχούλες να στήσουμε σκανταλιές. Γιατί βρισκόμαστε και σε περίοδο οικονομικής κρίσης και θα συνδυάσουμε το τερπνόν μετά του ωφελίμου. Μάθετε λοιπόν τι ήταν η σκανταλιά και βρείτε χιονισμένο ολόασπρο βουνό για να την στήσετε:

Σκανταλιά

Η σκανταλιά ήταν ένα παιδικό παιχνίδι. Τότε τα παιδιά εφηύραν παιχνίδια με ό, τι είχαν στη διάθεσή τους. Δηλαδή με πολύ λίγα πράγματα. Ήταν ένα χειμωνιάτικο παιχνίδι. Έπρεπε οπωσδήποτε το τοπίο να είναι χιονισμένο. Για να είναι κάτασπρο. Σ’ αυτό το κάτασπρο τοπίο λοιπόν, τοποθετούσαν τα παιδιά ένα μικρό σωρό από κοπριά. Έτσι, θα μπορούσαν τα πουλιά από πολύ μακριά και ψηλά να τον εντοπίσουν. Αφού είχαν ετοιμάσει τον κράχτη, έφτιαχναν ένα πρόχειρο σπιτάκι από πέτρες. Όμως η μία πέτρα ήταν χαλαρή και ακουμπούσε σε ένα μάνταλο, που το ονόμαζαν σκάνταλο. Μέσα στο σπιτάκι έβαζαν λίγους σπόρους για να προσελκύσουν το πουλάκι στην παγίδα. Όταν λοιπόν το πουλί έβλεπε την κοπριά, πετούσε χαμηλά για να δει τι ήταν. Γιατί τον χειμώνα στο χιονισμένο περιβάλλον της Λάγκας ήταν πάρα πολύ δύσκολο να βρουν κάτι να φάνε.

Προσγειώνονταν στην κοπριά και έβλεπαν τους σπόρους μέσα στο σπιτάκι- στη σκανταλιά. Έμπαιναν μέσα πατώντας στο σκάνταλο, και αυτό καθώς κινούνταν παράσερνε την χαλαρή πέτρα. Έκλεινε η σκανταλιά και το πουλάκι εγκλωβίζονταν.

Μ’ αυτόν τον τρόπο πιάνονταν πολλά κοτσύφια και κίσσες. Και γίνονταν νοστιμότατη σούπα. Μ’ αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά περνούσαν δημιουργικά τον χρόνο τους, και ήταν χαρούμενα που μπορούσαν να συμβάλλουν στο οικογενειακό τραπέζι, που ήταν κατά βάση πενιχρό.

Όσοι πιστοί προσέλθετε λοιπόν. Αλλά όχι και όλοι μαζί. Ένας- ένας, για να αφήσουμε ζωντανό και κανένα πουλάκι. Όχι όπως οι κυνηγοί που όταν έρχονται δεν αφήνουν το παραμικρό στο πέρασμά τους. 

Καλή διασκέδαση!

1η ΜΑΡΤΙΟΥ-ΣΤΟ ΚΑΛΟ ΧΕΙΜΩΝΑ

Καλησπέρα σας και σήμερα. Αποχαιρετήσαμε τον χειμώνα χθες και υποδεχτήκαμε με χαρά την άνοιξη. Μόνο στη φαντασία μας βέβαια, γιατί ο καιρός εξακολουθεί να είναι άσχημος. Απλά λίγο ανέβηκε η θερμοκρασία σήμερα. Δεν έχει το πολύ κρύο των προηγούμενων ημερών. Ελπίζω να βάλατε και τον Μάρτη σας, μην σας κάψει ο πολύς ο ήλιος που δεν βλέπουμε. Ίσως ο Μάρτης αποδειχτεί για άλλη μια φορά, γδάρτης και παλουκοκάφτης. Ίσως και όχι. Θα δούμε.
Τέτοιες μέρες σαν τη σημερινή ζήσαμε πολλές φέτος και δεν τελείωσαν ακόμα. Τέτοιες μέρες λοιπόν είναι να κάθεσαι μέσα στο σπίτι, κοντά στο τζάκι με μια κούπα καφέ στο χέρι και να ονειροπολείς. Και να αναπολείς. Σε μια τέτοια αναπόληση, μου ήρθε στο νου μια ιστορία λαγγιώτικη, που τώρα γελάμε όταν την ακούμε, αλλά τότε μόνο για γέλια δεν ήταν. Διαβάστε την λοιπόν:

Η   α ν ά π ο δ η!

Κάποτε ήταν ένα ζευγάρι. Μια μέρα η γυναίκα δεν επέστρεψε στο σπίτι μετά τη δουλειά στο χωράφι και ο σύζυγος αναρωτιόταν τι μπορεί να συνέβη. Τελικά, αφού δε φάνηκε ως το επόμενο πρωί, μαζεύτηκαν όλοι οι χωριανοί να πάνε να ψάξουν αν την βρουν. Μετά από ώρες μάταιης αναζήτησης, κάποιος έριξε την ιδέα ότι μπορεί να πνίγηκε στο ποτάμι, αφού θα παρασύρθηκε καθώς θα έσκυψε να πιεί νερό. Αμέσως όλοι οι χωριανοί άρχισαν να ακολουθούν το ποτάμι προσέχοντας που μπορεί να έχει σταματήσει η γυναίκα.

 Μόνο ο άντρας της πήρε το ποτάμι ανάποδα και άρχισε να ανηφορίζει.

-Μα τι κάνεις; Τον ρώτησαν. Τρελάθηκες;

-Εγώ όχι, τους απάντησε τότε αυτός. Εγώ ξέρω τι κάνω. Βλέπετε ήταν τόσο ανάποδη η μακαρίτισσα που μάλλον προς τα πάνω πήγε και όχι προς τα κάτω για να πνιγεί!

Ελπίζω να σας διασκέδασα και σήμερα αποκαλύπτοντας τον εσωτερικό κόσμο των συγχωριανών μας. Καλή συνέχεια να έχετε.

ΚΑΤΕΦΘΑΣΕ Ο ΜΑΡΤΗΣ

Καλησπέρα σας! Σήμερα είναι η τελευταία μέρα του χειμώνα. Αύριο είναι Μάρτης! Χαρές και πανηγύρια. Που τύχη να τελειώσει ο χειμώνας όμως. Δε λένε τα χιόνια να λιώσουν από το χωριό. Έχει και αρκετό κρύο. Όλα μαζί ήρθαν, εγκαταστάθηκαν και μάλλον τους άρεσε το περιβάλλον, γιατί δεν φεύγουν. Που θα πάει όμως... κάτι πιστεύω να γίνει. Όχι όμως αυτήν την εβδομάδα, γιατί ο καιρός μάλλον έτσι θα συνεχίσει. Τέλος πάντων. Εγώ τον πόνο μου σας τον είπα.
Λοιπόν επειδή ακριβώς αύριο έρχεται ο Μάρτιος, σήμερα πρέπει να τηρήσουμε το έθιμο του Μάρτη. Πρέπει να φορέσουμε την γνωστή κόκκινη κλωστή πλεγμένη με μία λευκή.  Στον καρπό του χεριού, στο δάχτυλο, στο λαιμό, όπου θέλει ο καθένας.  Το έθιμο είναι πανάρχαιο και έχει περάσει από όλα τα στάδια της ιστορίας της Ελλάδας και της παράδοσης. Κάποια άλλη φορά θα σας διαφωτίσω σχετικά. Στο θέμα μας τώρα:
Καλά τώρα, ξέρω ότι κανείς μας δεν φοράει Μάρτη. Όμως μπορούμε να φορέσουμε στα παιδιά μας. Και όλες οι γιαγιάδες στα εγγόνια τους. δείτε όμως πως έχει το έθιμο στη Λάγκα. Είναι λίγο διαφορετικό από την υπόλοιπη Ελλάδα
Η πεποίθηση ότι ο Μαρτιάτικος ήλιος είναι πολύ δυνατός και κατακαίει άσχημα το δέρμα είναι πολύ παλιά. Καθώς επίσης ότι ο Μάρτης (το χαϊμαλί) προστατεύει από τον καυτό ήλιο, είναι επίσης η πανάρχαιη μέθοδος προστασίας από αυτό το κάψιμο.
Έτσι λοιπόν, το βράδυ πριν την 1η Μαρτίου, οι μητέρες ή οι γιαγιάδες φορούσαν τον Μάρτη στα παιδιά. Το βραχιόλι, δαχτυλίδι, γκιρντάνι (με τρύπια δεκάρα στη μέση) γίνονταν από λευκή και κόκκινη κλωστή. Στις 9 του Μάρτη, τον έβγαζαν τα παιδιά και πήγαιναν και τον κρεμούσαν στα κλαδιά κρανιάς. Και έτρωγαν τα μπουμπούκια της για να γίνουν υγιείς και γεροί όπως η κρανιά.
Και οι κρανιές λίγο πριν το χωριό, όπου δεν υπάρχει χιόνι έχουν μπουμπουκιάσει. Περιμένουν:

Η ανθοφορία τους προμηνύει καλή σοδειά για κράνα τον Σεπτέμβριο. Αν δεν παγώσει τώρα τα λουλούδια τους, εννοείται. Και θα φτιάξουμε και λικέρ από κράνα. Φέτος δεν είχε το παραμικρό καρπό, λόγω της περσινής παγωνιάς. Ας ελπίσουμε ότι για φέτος τέρμα οι πάγοι. 

Και επιστρέφοντας στο θέμα μας, μην παρασυρθείτε και φωνάξετε πρώτοι "Φτου το Μάρτη σου!" Αφήστε τα παιδιά να το κάνουν. Θα χαρούν πολύ. Έτσι το χαϊμαλί θα έχει ισχύ. Αλλιώς αλίμονό τους-θα τους μαυρίσει ο μαρτιάτικος ήλιος.

Επίσης μην ξεχάσετε την 9η Μαρτίου. Πρέπει να βρείτε οπωσδήποτε κρανιά και να κρεμάσετε τον Μάρτη. Δείτε μια παλιότερη ανάλογη φωτογραφία:

Μ'αυτήν την όμορφη εικόνα σας αφήνω και σήμερα. Άντε και καλά να φύγει ο χειμώνας και καλώς να έρθει η άνοιξη. Μπας και δούμε άλλες, καλύτερες μέρες. Γεια σας.

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΠΡΩΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ

Καλησπέρα και απόψε. Σήμερα είναι το Ψυχοσάββατο. Το πρωί ανεβήκαμε στο χωριό για την λειτουργία στον Άι-Θανάση. Το πρωινό ήταν κρύο και χειμωνιάτικο. Την ώρα που φτάσαμε στην εκκλησία είχε αρχίσει και ψιλόριχνε χιόνι, αλλά ευτυχώς σταμάτησε. Το χωριό είναι ντυμένο στα λευκά όμως, για άλλη μια φορά φέτος. Δείτε πως μας καλωσόρισε:

κρύο, έτσι;

Ανάλογη είναι και η θέα προς τα Όντρια. Σχεδόν δεν φαίνεται τίποτα από την αντάρα:

Αγριεμένα τα Όντρια, αγριεμένα και τα λισβάρια:

Το ίδιο και η Ράχη:

Η Λάγκα ήταν εκεί και μας περίμενε. Στην εκκλησία όμως δεν είχαμε μαζευτεί ούτε δεκαπέντε άτομα. Τραγικό δεν είναι; Από όλες τις απόψεις. Μετά την λειτουργία μαζευτήκαμε στο καφενείο για καφέ και κους- κους. Ας ελπίσουμε ότι θα βελτιωθεί η κατάσταση. Ίσως να φταίει και ο καιρός. Θα δείξει. Όμως καλό είναι να προσπαθήσουμε λίγο περισσότερο να μαζευόμαστε περισσότεροι στη Λάγκα. Στ' αλήθεια πόσο καλύτερα αισθανόμαστε όλοι όταν το πετυχαίνουμε αυτό!

Και μ' αυτήν τη σκέψη σας αφήνω και σήμερα. Καλό βράδυ και καλό ξημέρωμα να έχετε.

ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ

Καλησπέρα σας και απόψε. Σήμερα αποφάσισα να αναφέρω κάποια πράγματα για το αυριανό Ψυχοσάββατο. Είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της πίστης μας.

Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. 

Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τούς οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι’ αυτούς. 

Θεωρούμε τις προσευχές για τους κεκοιμημένους, τους νεκρούς μας ( είτε στη Θεία Λειτουργία, είτε στα μνημόσυνα, είτε στα τρισάγια, είτε στα ψυχοσάββατα )ΥΨΙΣΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΓΑΠΗΣ προς τους αδελφούς που δεν είναι πια μαζί μας. 

Η επίσημη θέση της εκκλησίας μας είναι εξής:

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, λέγεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο». Είναι το πρώτο από τα δύο Ψυχοσάββατα του έτους (το δεύτερο επιτελείται το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής). 
Ο λόγος που το καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ' ότι κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους, είναι ο εξής: 
Επειδή πολλοί κατά καιρούς πέθαναν μικροί ή στην ξενιτιά ή στη θάλασσα ή στα όρη και τους κρημνούς ή και μερικοί, λόγω πτωχείας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσύνων, «οι θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι θέσπισαν το μνημόσυνο αυτό υπέρ πάντων των απ' αιώνος ευσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών». 
Ακόμη, επειδή την Κυριακή της Απόκρεω ποιούμε ανάμνηση της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και οι κεκοιμημένοι μας ακόμη δεν κρίθηκαν, τους μνημονεύουμε σήμερα και, επικαλούμενοι το άπειρο έλεος Του, παρακαλούμε τον Θεό, με το μνημόσυνο που κάνουμε, να τους αναπαύσει. 
Συγχρόνως δε, ενθυμούμενοι και εμείς τον θάνατο και «διεγειρόμεθα προς μετάνοιαν...».

Οι πιστοί επίσης φέρνουν στην εκκλησία τα κόλλυβα: το βρασμένο σιτάρι αναμειγμένο με ζάχαρη, κανέλα, καρύδια και άλλα υλικά της αρεσκείας της κάθε νοικοκυράς. Τα κόλλυβα ευλογούνται σ' όλη τη διάρκεια της λειτουργίας, και που μνημονεύονται οι κεκοιμημένοι κάθε οικογένειας. Μετά μοιράζονται στο εκκλησίασμα για τις ψυχές. 

Η όλη διαδικασία είναι βάλσαμο τόσο για τις ψυχές εκείνων που έφυγαν, όσο και αυτών που έμειναν πίσω. Ελάτε όλοι λοιπόν αύριο να τιμήσουμε αυτούς που δεν έχουμε πια κοντά μας.